Category: Read

  • Put [design] on the couch

    Put [design] on the couch

    are we human? เป็นหนึ่งในหนังสือด้านดีไซน์ที่ไม่จำกัดแค่นักออกแบบ แต่หากนักออกแบบได้อ่านก็น่าจะช่วยฉายภาพรอบตัวที่กำลังเผชิญได้ชัดขึ้นว่านักอกแบบอย่างเราจะมีเส้นทางต่อไปอย่างไรบ้าง… . notes on an archaeology of design” จึงเปรียบเสมือนแผนที่ ที่ลากโยงจากอดีตให้เราทบทวนการออกแบบของมนุษย์ในแว่นตาของนักโบราณคดี การหยิบยืมสายตาต่างศาสตร์อาจเป็นหนทางที่พึ่งพาได้อย่างมากในการส่องทางให้กัน ท่ามกลางโมงยามอันขมุกขมัวและพร่าเลือน ณ ขณะนี้

  • เมื่อมนุษย์กลายเป็นเครื่องหมายคำถาม [?]

    เมื่อมนุษย์กลายเป็นเครื่องหมายคำถาม [?]

    และโลกคือสตูดิโอออกแบบที่ไม่มีเวลาเปิด-ปิด หากลองหยุดพิจารณาสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวที่สุด ตั้งแต่เสื้อผ้าที่สวมใส่ สมาร์ทโฟนในมือ ลิ้นหัวใจเทียมที่เต้นอยู่ในอกผู้คน ไปจนถึงยานโวเอเจอร์ที่กำลังเดินทางห่างออกไปวันละล้านไมล์ เราจะพบความจริงประการหนึ่งว่า “มนุษย์เป็นสายพันธุ์ที่แยกไม่ออกจากสิ่งประดิษฐ์” Beatriz Colomina และ Mark Wigley ได้เสนอแง่มุมที่น่าสนใจผ่านหนังสือปกเหลือง are we human? ว่า “หากมนุษย์คือเครื่องหมายคำถาม [?] การออกแบบก็คือวิธีการที่เราใช้หาคำตอบให้กับคำถามนั้น” การสำรวจประวัติศาสตร์การออกแบบจึงไม่ใช่แค่การดูวิวัฒนาการของเก้าอี้หรืออาคาร แต่มันคือ “โบราณคดีของความอยากรู้อยากเห็น” ที่ขุดลึกลงไปเพื่อดูว่า เราพยายามนิยามตัวเองอย่างไรในแต่ละยุคสมัย

  • สันติวิธีการอ่าน: การออกแบบหลังทุนนิยม #1

    สันติวิธีการอ่าน: การออกแบบหลังทุนนิยม #1

    สรุปจากหนังสือDesign after Capitalismเขียนโดย Matthew Wizinsky สิ่งของ ประสบการณ์ และสัญลักษณ์ที่ได้รับการออกแบบซึ่งเราใช้ในการรับรู้ ทำความเข้าใจ และใช้สอยในชีวิตประจำวันนั้นเป็นมากกว่าเพียงอุปกรณ์ประกอบฉาก การออกแบบส่งผลต่อการใช้ชีวิตของเราโดยตรง ในหนังสือ Design after Capitalism แมทธิว วิซินสกี้ เสนอว่าโลกของทุนนิยมอุตสาหกรรมที่ก่อให้เกิดการออกแบบสมัยใหม่นั้นได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก ทำให้การออกแบบในปัจจุบันจำเป็นต้องปรับทิศทางใหม่ให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ทางสังคม และเศรษฐกิจ เมื่อมองการออกแบบผ่านมุมมองของ เศรษฐศาสตร์การเมือง วิซินสกี้เรียกร้องให้สาขานี้ก้าวข้ามตรรกะ โครงสร้าง และอัตวิสัยของทุนนิยม เพื่อผสมผสานความเป็นผู้ประกอบการด้านการออกแบบเข้ากับการส่งเสริมพลังทางสังคม เพื่อสร้างวิธีการใหม่ๆ ในการผลิตสิ่งของ สัญลักษณ์ และ ประสบการณ์ต่างๆ ที่ประกอบกันเป็นชีวิตประจำวัน

  • แนะนำหนังสือสัญศาสตร์กับการออกแบบกราฟิก

    สันติ ลอรัชวีแปลและเรียบเรียงจากบทนำและบทส่งท้ายจากหนังสือ Fire Signs: A Semiotics Theory for Graphic Design โดย Steven Skaggs เมื่อผมเริ่มเปิดคอร์ส A stone in your mind กับ PRACTICAL school of design ที่มีเป้าหมายจะนำเอาแนวคิดทางสัญศาสตร์มาเป็นแกนกลางในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ด้านออกแบบ โดยกำหนดจุดเริ่มต้นที่ทุกคนร่วมทางกันได้อย่าง “ก้อนหิน” หนังสือเล่มหนึ่งที่ใช้เป็นคบเพลิงให้แสงสว่างนำทางทั้งความเข้าใจและแรงบันดาลใจก็คือ Fire Signs ของ Steven Skaggs แม้ทุกวันนี้อ่านจบอย่างงงๆ ไปแล้ว แต่แต่ต้องคอยมาแปลและตีความอยู่ตลอด เพื่อหาทางนำไปใช้และแบ่งปันกับผู้เข้าร่วมคอร์ส บทเรียบเรียงนี้คิดว่ามีประโยชน์มากต่อการฉายภาพอีกมุมของการออกแบบกราฟิก รวมไปถึงเป็นการป้ายยาให้หลายคนที่อาจสนใจไปหาอ่านต่อด้วยตัวเอง ————— เพียงบทนำของหนังสือ Fire Signs ของ Steven Skaggs ก็เพียงพอต่อการแจกแจงวิชาชีพกราฟิกดีไซน์ที่เปิดกว้าง ชี้ให้เห็นความแตกต่างระหว่าง “พาณิชย์ศิลป์” และ “การออกแบบกราฟิกร่วมสมัย” รวมถึงทิศทางและหน้าที่ของทฤษฎีการออกแบบกราฟิกที่ควรจะเป็น หากใครมีกำลังในการอ่าน ใคร่ขอแนะนำ หากใครไม่มีเวลา…

  • แถลงการณ์ First Things First ฉบับ 2020

  • อ่านออก เขียนภาพ

    โดย สันติ ลอรัชวี (เอกสารประกอบเวิร์คช็อป Visual Literacy จัดโดย PRACTICAL Design Studio, 7 ต.ค. 2560) การอ่านภาพ (Visual Literacy)  อธิบายได้ว่าคือความสามารถในการเข้าใจและใช้ภาพ รวมทั้งความสามารถในการคิด ในการเรียน และแสดงออกของตัวเองต่อภาพที่มองเห็น ไม่มีใครปฏิเสธว่า “ภาพ” เป็นสิ่งหนึ่งช่วยให้การสื่อสารสมบูรณ์มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น อาจสรุปได้ว่าการอ่านภาพคือความสามารถทางด้านการมองเห็นของมนุษย์ และใช้ความสามารถนั้นในการจำแนกและแปลความหมาย สิ่งที่มองเห็นเพื่อการติดต่อสื่อสารได้อย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ และมีสุนทรียภาพ คำว่า Visual Literacy สามารถแยกแปลความหมายของคำนี้ได้คือ “Visual” หมายถึงสิ่งที่เกี่ยวกับจักษุประสาทหรือสิ่งที่ตามองเห็น ซึ่งอาจเรียกรวมว่า “ภาพ” ก็ได้ “Literacy” หมายถึงความสามารถในการอ่านเขียนหรือการเรียนรู้ “การอ่านออกเขียนภาพ” จึงเป็นรูปแบบของการคิดที่สำคัญ ที่ช่วยเพิ่มศักยภาพทางการสื่อสารเชิงภาพให้กับนักออกแบบ การสื่อและรับสารทางสายตานั้นมีความผูกพันกับมนุษย์ก่อนจะมีภาษาพูดและเขียนด้วยซํ้า ภาพเขียนในผนังถํ้า การสังเกตสีของผลไม้ พัฒนามาเป็นสัญลักษณ์สากลมากมายที่เราใช้กันในปัจจุบัน หากแต่มนุษย์เริ่มคิดผ่านอิทธิพลของ ภาษาหลังจากที่อารยธรรมด้านภาษาของเราวิวัฒน์มาอย่างต่อเนื่อง ดังนั้นภาษา (Linguistics) จึงเป็นระบบการสื่อสารที่มี อิทธิพลต่อมนุษย์ เราทั้งใช้มันในการคิด การรับรู้ และการแสดงออก…

  • M.O.U. 201806001

    ใครคนหนึ่งอาจอรรถาธิบายถึงน้ำ แต่ปากหาได้เปียก ใครอีกคนหนึ่งอาจอธิบายอย่างเต็มที่กับลักษณะของไฟ แต่ปากก็หาได้ร้อนไม่ หากปราศจากการสัมผัสน้ำไฟจริง เราย่อมไม่อาจรู้ถึงมัน แม้จะอธิบายออกมาเป็นหนังสือทั้งเล่มก็ไม่ทำให้เข้าใจ เปรียบดั่งอาหารที่ถูกจำกัดความจนเห็นภาพออกรส แต่ก็ไม่บรรเทาความหิวของคนๆ หนึ่งได้ เราไม่อาจบรรลุความเข้าใจในสิ่งหนึ่งเพียงจากการอธิบายถึงมัน ทาคุอัน โซโฮ, ปลดจิตปล่อยใจ (The unfettered mind), หน้า 16 One may explain water, but the mouth will not become wet. One may expound fully on the nature of fire, but the mouth will not become hot. Without touching real water and real fire, one will…

  • บางส่วนจาก VIGNELLI CANON

    สันติ ลอรัชวี เรียบเรียงบางส่วนจาก Vignelli Canon – Vignelli Associates ผมคิดว่านี่น่าจะเป็นแนวทางในการเชื่อมโยงที่ดีของการออกแบบกับแนวคิดบางส่วนของสัญศาสตร์ Massimo Vignelli ได้กล่าวถึง Semantic, Syntactic และ Pragmatic ไว้อย่างเข้าใจได้ไม่ยากในหนังสือ Vignelli Canon

  • บทความจากสูจิบัตรนิทรรศการ Yes, I am Not โดย ภิญโญ ไตรสุริยธรรมา

    หน้าซองของเตี่ย ภิญโญ ไตรสุริยธรรมา เตี่ยผมเป็นคนจีนแต้จิ๋ว ความที่ต้องอพยพหลบหนีสงครามกลางเมืองและความอดอยากมาสยาม พร้อมกับเตี่ยของแก(อากงของผม) ตั้งแต่เด็ก ทำให้เตี่ยไม่มีโอกาสได้เล่าเรียนหนังสือมากนัก หนังสือจีนพออ่านออกเขียนได้ ส่วนหนังสือไทยนั้น เทียบชั้นแล้วก็คงประมาณประถมสี่ แม้เตี่ยจะเขียนจดหมายสั่งของจากกรุงเทพฯได้ เขียนใบส่งของคล่อง รวมทั้งบันทึกบัญชีค่าใช้จ่าย ในร้านขายของเล็กๆ ของแกได้อย่างถี่ถ้วน แต่ลึกๆ แล้ว ผมเชื่อว่า แกไม่เคยพอใจในลายมือของแกเลย ลายมือภาษาไทยของเตี่ยตัวหวัดใหญ่ ครูที่โรงเรียนผมเรียกว่าตัวเท่าหม้อแกง นอกจากจะมีอารมณ์ประชดประชันผสมอารมณ์ขันแล้ว ผมคิดว่ายังมีอารมณ์หยันปะปนอยู่เล็กน้อย เตี่ยเองก็คงพอรู้จักลายมือของตัวเองดีว่ามีข้ออ่อนอย่างไร เวลาจะไปงานศพหรืองานแต่งใครต่อใครในตลาด เตี่ยจึงเรียกใช้บริการผมให้ช่วยไปหยิบซองจดหมายในตู้หน้าบ้านมาเขียนชื่อแกตัวใหญ่ๆ พร้อมนามสกุลยาวๆ ที่ด้านหน้าทุกครั้งไป แม้ผมจะเขียนด้วยความตั้งใจเพื่อให้ชื่อและนามสกุลของเตี่ยงามสง่า แต่ก็ใช่จะว่าจะสร้างความพอใจให้กับเตี่ยได้ทุกครั้ง บางครั้งที่แกเห็นว่าเขียนสวย แกก็จะเอาเงินใส่ซอง พับซองใส่กระเป๋า แล้วออกจากบ้านไปโดยไม่บ่นไม่ชมอะไร แต่บางครั้งด้วยลายมือเดียวกัน แกกลับเห็นว่าไม่สวย เขียนเป็นเล่นไป แกก็จะให้เขียนใหม่จนกว่าแกจะพอใจ สามซองบ้าง สี่ซองบ้าง ก็ไม่เป็นไร แต่ถ้ายังไม่ถูกใจอีก แกก็จะเริ่มหงุดหงิดและแก้ปัญหาด้วยการลงมือเขียนด้วยลายมือหวัดๆ เท่าหม้อแกงของแกเอง

  • คำนิยมจากสูจิบัตรนิทรรศการ Yes, I am not โดย วงศ์ทนง ชัยณรงค์สิงห์

    รู้จักกันมา 6-7 ปี เข้าใจว่าผมจะไม่เคยถาม สันติ ลอรัชวี เลยสักครั้ง..