• บทความศิลปินร่วมสมัยดีเด่นรางวัล “ศิลปาธร” ประจำปี 2568 สาขาศิลปะการออกแบบ

    บทความศิลปินร่วมสมัยดีเด่นรางวัล “ศิลปาธร” ประจำปี 2568 สาขาศิลปะการออกแบบ

    สันติ ลอรัชวี ศิลปินร่วมสมัยดีเด่นรางวัล “ศิลปาธร” ประจำปี 2568 สาขาศิลปะการออกแบบ งานออกแบบคือกระบวนการทำความเข้าใจโลกผ่านสายตา ความคิด และประสบการณ์ของมนุษย์ ไม่ว่าจะอยู่ในรูปของป้ายบอกทาง หนังสือ หรือภาพบนหน้าจอ งานออกแบบล้วนสะท้อนวิธีที่เราเลือกจัดระเบียบความหมายและสื่อสารสิ่งสำคัญในชีวิตประจำวัน มันเป็นทั้งภาษาที่ไม่ต้องใช้คำพูด และเป็นวิธีคิดที่ซ่อนอยู่ในทุกการตัดสินใจ ตั้งแต่การวางตัวอักษรหนึ่งตัว ไปจนถึงการกำหนดวิธีที่ผู้คนจะรับรู้พื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง บทความนี้จึงชวนผู้อ่านสำรวจเส้นทางของนักออกแบบร่วมสมัยคนหนึ่ง ผู้ซึ่งก้าวผ่านจากการทำงานกราฟิกเชิงพาณิชย์ สู่วิธีคิดด้านการออกแบบที่เปิดกว้างขึ้นเรื่อย ๆ ไม่ว่าจะผ่านห้องเรียน สตูดิโอออกแบบ นิทรรศการศิลปะ หรือการเดินทางพบปะผู้คนบนท้องถนน เส้นทางเหล่านี้ทำให้งานออกแบบไม่ใช่เพียงการสร้างความงาม หากเป็นการเฝ้ามองโลกอย่างใกล้ชิด ตั้งคำถามต่อสิ่งที่เห็น และเรียนรู้ความหมายของการเชื่อมโยงระหว่างผู้คน สะท้อนให้เห็นพลังของงานออกแบบในฐานะกระบวนการเรียนรู้ที่ไม่สิ้นสุด

  • ขณะออกแบบ: รูปและความว่าง

    ขณะออกแบบ: รูปและความว่าง

    ไม่ว่าจะเป็นนักออกแบบหรือวิชาชีพใดๆ เราต่างใช้ชีวิตอยู่กับความพยายามในการ “จัดการ” สิ่งต่างๆ รอบตัว ทุกครั้งที่เรามองเห็นวัตถุชิ้นหนึ่ง หรือสัมผัสกับพื้นที่ว่างในห้อง จิตของเราจะทำหน้าที่โดยอัตโนมัติในการฉายภาพความคิด ประสบการณ์ และอคติลงไปทับซ้อนสิ่งเหล่านั้น เราตัดสินว่าสิ่งนี้ “สวย” สิ่งนั้น “น่ารังเกียจ” หรือสิ่งโน้น “ไร้ค่า” จนเราเผลอลืมไปว่า คุณค่าเหล่านั้นเป็นเพียงเงาที่เราจินตนาการขึ้นมาเอง การออกแบบที่ผ่านมาส่วนใหญ่ของตนเอง จึงน่าจะเป็นการพยายามนำเอา “เงา” ของเราไปครอบงำความจริงของสิ่งนั้นสิ่งนี้ เพื่อให้มันตอบสนองต่อเจตจำนงและความต้องการที่เรานิยามขึ้น

  • เมื่อเรากล่าวคำว่า “ยินดีที่ได้รู้จัก” กับโลกใบนี้อย่างตั้งอกตั้งใจ

    เมื่อเรากล่าวคำว่า “ยินดีที่ได้รู้จัก” กับโลกใบนี้อย่างตั้งอกตั้งใจ

    คำถามที่ว่า “เราจะรู้จักพื้นที่แห่งหนึ่งได้อย่างไร?” ในโลกการสื่อสารร่วมสมัยท่ามกลางการประดิษฐ์ซ้ำของข้อมูลจริงเท็จจำนวนมหาศาล จึงไม่ใช่แค่การมองผ่านเลนส์ของนักท่องเที่ยวหรือการค้นคว้าผ่านข้อมูลสำเร็จรูป สำหรับสันติ ลอรัชวี ผลงานศิลปะ “ภูเก็ต ยินดีที่ได้รู้จัก” ในเทศกาล Thailand Biennale, Phuket 2025 จึงเป็นกรณีศึกษาของการใช้กระบวนการออกแบบเป็นเครื่องมือในการสำรวจและนำเสนอความหมายของการดำรงอยู่และการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับพื้นที่ผ่านแว่นตาสัญศาสตร์และมานุษยวิทยา

  • Put [design] on the couch

    Put [design] on the couch

    are we human? เป็นหนึ่งในหนังสือด้านดีไซน์ที่ไม่จำกัดแค่นักออกแบบ แต่หากนักออกแบบได้อ่านก็น่าจะช่วยฉายภาพรอบตัวที่กำลังเผชิญได้ชัดขึ้นว่านักอกแบบอย่างเราจะมีเส้นทางต่อไปอย่างไรบ้าง… . notes on an archaeology of design” จึงเปรียบเสมือนแผนที่ ที่ลากโยงจากอดีตให้เราทบทวนการออกแบบของมนุษย์ในแว่นตาของนักโบราณคดี การหยิบยืมสายตาต่างศาสตร์อาจเป็นหนทางที่พึ่งพาได้อย่างมากในการส่องทางให้กัน ท่ามกลางโมงยามอันขมุกขมัวและพร่าเลือน ณ ขณะนี้

  • อนาคตหลังทุนนิยมที่กำลังถูกออกแบบ

    อนาคตหลังทุนนิยมที่กำลังถูกออกแบบ

    .ยินดีที่ได้ข่าวว่า สนพ.นิสิตสามย่าน ได้ลิขสิทธิ์แปลหนังสือที่น่าสนใจเล่มนี้ 🤍.หากลองมองผ่านเนื้อหาจากหนังสือ Design after Capitalism ของ Matthew Wizinsky โดยเน้นไปที่การสำรวจบทบาทของผู้ออกแบบและอนาคตของสถาบันการศึกษาด้านการออกแบบในโลกที่กำลังเปลี่ยนผ่าน ก็อาจจะพอสะท้อนให้พอเห็นท่วงทำนองของโลกการออกแบบที่จะเปลี่ยนไป.ในโลกที่ “ทุกอย่างถูกออกแบบมาแล้ว” ตั้งแต่แก้วกาแฟไปจนถึงอัลกอริทึมโซเชียลมีเดีย เรามักมองว่าการออกแบบเป็นเพียงเครื่องมือในการสร้างความสวยงามหรือการแก้ปัญหาเชิงธุรกิจ แต่ในหนังสือ Design after Capitalism เขากลับชวนมองลึกลงไปว่า การออกแบบคือ “การสร้างโลก” (World-making) ที่ส่งผลต่ออำนาจ ความสัมพันธ์ทางสังคม และความอยู่รอดของเผ่าพันธุ์มนุษย์

  • เมื่อมนุษย์กลายเป็นเครื่องหมายคำถาม [?]

    เมื่อมนุษย์กลายเป็นเครื่องหมายคำถาม [?]

    และโลกคือสตูดิโอออกแบบที่ไม่มีเวลาเปิด-ปิด หากลองหยุดพิจารณาสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวที่สุด ตั้งแต่เสื้อผ้าที่สวมใส่ สมาร์ทโฟนในมือ ลิ้นหัวใจเทียมที่เต้นอยู่ในอกผู้คน ไปจนถึงยานโวเอเจอร์ที่กำลังเดินทางห่างออกไปวันละล้านไมล์ เราจะพบความจริงประการหนึ่งว่า “มนุษย์เป็นสายพันธุ์ที่แยกไม่ออกจากสิ่งประดิษฐ์” Beatriz Colomina และ Mark Wigley ได้เสนอแง่มุมที่น่าสนใจผ่านหนังสือปกเหลือง are we human? ว่า “หากมนุษย์คือเครื่องหมายคำถาม [?] การออกแบบก็คือวิธีการที่เราใช้หาคำตอบให้กับคำถามนั้น” การสำรวจประวัติศาสตร์การออกแบบจึงไม่ใช่แค่การดูวิวัฒนาการของเก้าอี้หรืออาคาร แต่มันคือ “โบราณคดีของความอยากรู้อยากเห็น” ที่ขุดลึกลงไปเพื่อดูว่า เราพยายามนิยามตัวเองอย่างไรในแต่ละยุคสมัย

  • Thailand Biennale 2025 Phuket: Visual Identity System

    Thailand Biennale 2025 Phuket: Visual Identity System

    Design Statement & Design ConceptThailand Biennale 2025 สันติ ลอรัชวี ©2025. SANTIvithee OKbab.

  • สันติวิธีการอ่าน: การออกแบบหลังทุนนิยม #1

    สันติวิธีการอ่าน: การออกแบบหลังทุนนิยม #1

    สรุปจากหนังสือDesign after Capitalismเขียนโดย Matthew Wizinsky สิ่งของ ประสบการณ์ และสัญลักษณ์ที่ได้รับการออกแบบซึ่งเราใช้ในการรับรู้ ทำความเข้าใจ และใช้สอยในชีวิตประจำวันนั้นเป็นมากกว่าเพียงอุปกรณ์ประกอบฉาก การออกแบบส่งผลต่อการใช้ชีวิตของเราโดยตรง ในหนังสือ Design after Capitalism แมทธิว วิซินสกี้ เสนอว่าโลกของทุนนิยมอุตสาหกรรมที่ก่อให้เกิดการออกแบบสมัยใหม่นั้นได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก ทำให้การออกแบบในปัจจุบันจำเป็นต้องปรับทิศทางใหม่ให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ทางสังคม และเศรษฐกิจ เมื่อมองการออกแบบผ่านมุมมองของ เศรษฐศาสตร์การเมือง วิซินสกี้เรียกร้องให้สาขานี้ก้าวข้ามตรรกะ โครงสร้าง และอัตวิสัยของทุนนิยม เพื่อผสมผสานความเป็นผู้ประกอบการด้านการออกแบบเข้ากับการส่งเสริมพลังทางสังคม เพื่อสร้างวิธีการใหม่ๆ ในการผลิตสิ่งของ สัญลักษณ์ และ ประสบการณ์ต่างๆ ที่ประกอบกันเป็นชีวิตประจำวัน

  • Two Dimensional Note

    Two Dimensional Note

    บันทึกการเรียนการสอน วิชา 2 Dimensions Design ปีการศึกษา 2563คณะศิลปกรรมศาสตร์ ภาควิชาการออกแบบแฟชั่น มหาวิทยาลัยกรุงเทพออกแบบและสอนโดย สันติ ลอรัชวีบันทึกและเรียบเรียงโดย อรรฆพงศ์ ผลประเสริฐ และ สันติ ลอรัชวี ผมโชคดีที่มีโอกาสได้กลับไปสอนวิชาพื้นฐานอย่างการออกแบบสองมิติ อันเป็นวิชาแรกที่ผมมีโอกาสได้สอนครั้งเป็นอาจารย์ใหม่ๆ เป็นวิชาที่ทำให้เราได้เข้าใจการทำงานที่ผ่านมาว่ามันเกิดอะไรขึ้น และส่งผลให้ตนเองขยับขยายมุมมองและขอบเขตการทำงานออกไปได้หลังจากนั้น การได้มาสอนวิชานี้จึงช่วยตอกย้ำตนเองว่าพื้นฐานเป็นสิ่งจำเป็นต่อการพัฒนาตนเอง และได้สอนและเรียนไปในตัวผ่านวิชาการออกแบบสองมิติมาอีก 6-7 ปี ร่วมสอนกับอาจารย์หลายท่าน และได้สอนนักศึกษาหลายภาควิชา เมื่ออาจารย์บอลล์ ปิยลักษณ์ เบญจดล มอบโอกาสนี้ให้ จึงเป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้นและตั้งใจว่าจะออกแบบการเรียนรู้อย่างจริงจังในการกลับมาสอนครั้งนี้ โดยได้มีโอกาสร่วมสอนกับ เต้ อรรฆพงศ์ ผลประเสริฐ ลูกศิษย์ที่ภายหลังได้มาร่วมทำโรงเรียนออกแบบด้วยกัน (PRACTICAL school of design) ในการสอนครั้งนี้ขอบคุณเต้เป็นอย่างสูงที่บันทึกการเรียนการสอนครั้งนี้ไว้ ทำให้ระหว่างที่กลับมาอ่านและเรียบเรียงนั้น รู้สึกซาบซึ้งและขอบคุณอย่างมาก เพราะอย่างน้อยมันเป็นกระจกช่วยสะท้อนสิ่งที่เราได้ทำและเป็นแนวทางในการปรับปรุงต่อไป ส่วนท่านที่ได้อ่าน หวังว่าจะเป็นประโยชน์ครับ

  • แนะนำหนังสือสัญศาสตร์กับการออกแบบกราฟิก

    สันติ ลอรัชวีแปลและเรียบเรียงจากบทนำและบทส่งท้ายจากหนังสือ Fire Signs: A Semiotics Theory for Graphic Design โดย Steven Skaggs เมื่อผมเริ่มเปิดคอร์ส A stone in your mind กับ PRACTICAL school of design ที่มีเป้าหมายจะนำเอาแนวคิดทางสัญศาสตร์มาเป็นแกนกลางในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ด้านออกแบบ โดยกำหนดจุดเริ่มต้นที่ทุกคนร่วมทางกันได้อย่าง “ก้อนหิน” หนังสือเล่มหนึ่งที่ใช้เป็นคบเพลิงให้แสงสว่างนำทางทั้งความเข้าใจและแรงบันดาลใจก็คือ Fire Signs ของ Steven Skaggs แม้ทุกวันนี้อ่านจบอย่างงงๆ ไปแล้ว แต่แต่ต้องคอยมาแปลและตีความอยู่ตลอด เพื่อหาทางนำไปใช้และแบ่งปันกับผู้เข้าร่วมคอร์ส บทเรียบเรียงนี้คิดว่ามีประโยชน์มากต่อการฉายภาพอีกมุมของการออกแบบกราฟิก รวมไปถึงเป็นการป้ายยาให้หลายคนที่อาจสนใจไปหาอ่านต่อด้วยตัวเอง ————— เพียงบทนำของหนังสือ Fire Signs ของ Steven Skaggs ก็เพียงพอต่อการแจกแจงวิชาชีพกราฟิกดีไซน์ที่เปิดกว้าง ชี้ให้เห็นความแตกต่างระหว่าง “พาณิชย์ศิลป์” และ “การออกแบบกราฟิกร่วมสมัย” รวมถึงทิศทางและหน้าที่ของทฤษฎีการออกแบบกราฟิกที่ควรจะเป็น หากใครมีกำลังในการอ่าน ใคร่ขอแนะนำ หากใครไม่มีเวลา…